PlanKolay
Günlük Plan Rehberleri
Günlük Plan · Tüm Kademeler

Günlük ders planı nasıl hazırlanır? Bölümler, Maarif Modeli farkı ve dikkat edilecekler

Öğretmenler arasında "günlük plan" diye bilinen belgenin resmî adı ders planıdır. Neyin, nasıl hazırlanacağını Millî Eğitim Bakanlığının Eğitim Öğretim Çalışmalarının Planlı Yürütülmesine İlişkin Yönergesi belirler. Yönergenin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre güncellenen metni 2024-2025 eğitim öğretim yılı başında yürürlüğe girdi. Bu yazıda ders planının bölümlerini, öğrenme çıktılarının ya da kazanımların plana nasıl yazılacağını, planı kimin isteyebileceğini ve okul öncesindeki günlük planın farkını anlatıyoruz.

4 dk okuma Son güncelleme:

Hangi kademede hangi plan hazırlanır?

Yönergenin 4. maddesi plan türlerini kademeye göre ayırır:

  • okul öncesi eğitim kurumlarında aylık plan ve günlük eğitim akışı;
  • ilkokul, ortaokul ve liselerde yıllık plan ve ders planı;
  • yaygın eğitim kurumlarında kurs planı ve aylık plan;
  • özel eğitim okul ve sınıflarında bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP).

Yani ilkokul, ortaokul ve lisede "günlük plan" olarak hazırlanan belge, yönergedeki ders planıdır. Yönerge ders planını, belli bir ders için bir ya da birden çok ders saatinde işlenecek konuların planlanması olarak tanımlar. Bu yüzden plan tek bir ders saatini de birkaç ders saatini de kapsayabilir.

Ders planında hangi bölümler olur?

Yönergenin 7. maddesi ders planı hazırlanırken belirlenecek unsurları sayar:

  • dersin içeriği ve sınıf düzeyinin diğer derslerle ilişkisi;
  • işlenecek konu örüntüsü;
  • dersin hedefleri, kazanımları ya da öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri;
  • konunun işleneceği tarih aralığı ve muhtemel süre;
  • gerekli araç gereç ve başvurulacak kaynaklar;
  • öğrenme-öğretme etkinlikleri, gerekiyorsa güvenlik önlemleri, deney ve gözlemler;
  • sınıftaki öğrencilerin bireysel özellikleri ve farklılıkları;
  • ihtiyaçların belirlenmesi ve süreçteki değerlendirme;
  • öğrenme-öğretme sürecini değerlendirmeye yönelik ölçme etkinlikleri ve değerlendirme yaklaşımı.

Yönergeye göre ders planı zümre öğretmenleri ile şube öğretmenlerinin ortak katkısıyla, ders öğretmenince önceden hazırlanır. Planlarda konular öğretim programına göre belirlenir; programda doğrudan ilişkilendirme yapılmamış olsa da konuya uygun değerlere yer verilir. Ders planlarının tek tip olması zorunlu değildir; farklı eğitim teorilerine uygun planlar yapılabilir.

Maarif Modeli sınıflarında fark nedir?

Yönerge, hedef bölümünü "hedef/kazanım/öğrenme çıktısı" diye üç ifadeyle anar; hangisini yazacağınız sınıfın hangi öğretim programına bağlı olduğuna göre değişir. Bakanlık duyurularına göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları:

uygulanıyor. Bu sınıflarda planın hedef bölümüne programdaki öğrenme çıktılarını ve süreç bileşenlerini yazarsınız. Bu listede yer almayan 4 ve 8. sınıflarda ve Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün önceki programların sürdüğünü belirttiği 12. sınıfta ise hedef bölümüne programdaki kazanımlar yazılır. Aynı öğretmen hem 7. hem 8. sınıfa giriyorsa iki sınıfın planı bu yönden farklı olur.

Hangi sınıfta olursa olsun, işlediğiniz dersten sonra sınıf defterine uygulanan etkinliğin adını ya da etkinliğin ilgili olduğu hedefi, kazanımı veya öğrenme çıktısını yazarsınız. Bu kural da yönergenin 6. maddesindedir.

Kılavuz kitap varsa yine plan gerekir mi?

Yönergeye göre öğretmen kılavuz kitabı bulunan derslerde kılavuz kitap ders planı yerine kullanılır. Öğretmen gerek görürse kılavuzdaki planların dışında, öğretim programına uygun ayrı bir ders planı hazırlayıp uygulayabilir. Kılavuz kitabı olmayan derslerde ise sınıf öğretmeni, branş öğretmeni ya da zümre öğretmenleri bir veya birkaç ders saati için ders planı hazırlar.

Ders planını kim ister, onay gerekir mi?

Yönergede ders planı için okul müdürü onayı ya da onay süresi geçmez; onay süresi yıllık plan için belirlenmiştir (eğitim öğretim yılının başlamasından itibaren 15 gün). Ders planının uygulanmasından ders öğretmeni, takibinden okul ya da kurum müdürü sorumludur. Her öğretmen, okul müdürü ya da müfettişler istediğinde ders planını basılı veya elektronik ortamda göstermek zorundadır. Planlar müfettiş denetimlerinde incelenir. Yıllık plan ve ders planları her eğitim öğretim yılı sonunda okul yöneticileri, zümre ve şube öğretmenlerinin katılacağı toplantıda değerlendirilir.

Okul öncesinde günlük plan nasıl hazırlanır?

Okul öncesinde yönergedeki karşılığı günlük eğitim akışıdır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı ise bu planı "günlük plan" adıyla ayrıntılandırır. Programa göre günlük plan, aylık eğitim planından o gün için seçilen öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri, eğilimler ve programlar arası bileşenler doğrultusunda tasarlanan etkinlikleri; güne başlama zamanını, öğrenme merkezlerinde oyunu, beslenme, toplanma, temizlik gibi rutinleri ve değerlendirmeyi kapsar. Program, planda etkinliğin dayandığı alan becerisinin, uygulama biçiminin (bütünleştirilmiş, büyük grup, küçük grup, bireysel), materyallerin, farklılaştırma uygulamalarının ve aile katılımı çalışmalarının yazılmasını ister. Programda aylık eğitim planı ve günlük plan örnekleri de yer alır.

Günlük plan her gün mü hazırlanmalı?

Yönerge ilkokul, ortaokul ve lisede ders planı için "günlük" diye bir sıklık koymaz; planın bir ya da birkaç ders saatini kapsayabileceğini söyler. Okul öncesinde ise günlük eğitim akışı, tanımı gereği o gün yapılacak çalışmaların planıdır.

Plan Kolay'da günlük plan

Plan Kolay'ın Planlar bölümündeki "Günlük Plan / Ders Planı" ekranında dersinizi ve ders haftasını seçip okul, müdür ve tarih bilgilerini girdikten sonra planınızı önizleyip Word olarak indirebilirsiniz. Bir dersin bütün haftalarına ait planları tek pakette indirme seçeneği Premium üyelere açıktır. İndirdiğiniz planı sınıfınızın ve programınızın özelliklerine göre gözden geçirmeyi unutmayın.

Kaynaklar